..:: Tin nóng:    
Tất cả các tin
Tin tức sự kiện
Lịch sử dòng họ
 » Truyền thống khoa bảng
Chắp Nối Cội Nguồn
Danh Nhân Họ Đặng
Truyền thống dòng họ
Khuyến Học
Trang Thơ
Thư Bạn đọc
Thông Tin Hữu Ích

Newsletter
Tên bạn:
Địa chỉ email:
Chấp nhận

Truyền thống khoa bảng

 
Lịch sử dòng họ 
NHÌN LẠI HỘI THẢO KHOA HỌC VỀ NHÀ KHOA BẢNG ĐẶNG NGHIÊM
Thứ bảy, 10.10.2009, 02:48am (GMT)

Do:       -Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng phả học Việt Nam.

            - Viện sử học.

            - Trung tâm hoạt động VHKH văn miếu Quốc Tử Giám.

            - BLL toàn quốc họ Đặng Việt Nam ngày 10 tháng 11 năm 2007

 

kỷ niệm Ngàn năm Thăng Long Hà Nội đã đến gần - Mười thế kỷ nối tiếp truyền thống dựng nước và giữ nước với biết bao thăng trầm đã làm nên lịch sử oai hùng của dân tộc và thủ đô chúng ta. Những nhà Thăng Long học có nhiều công trình nghiên cứu về Thăng Long một nghìn năm tuổi với nhiều khía cạnh khác nhau, ở đây tôi muốn trình bày một góc nhỏ: “Các Tiên tổ họ Đặng Việt Nam và Tiên hiền Đặng Nghiêm với Kinh thành Thăng Long - Thủ đô của nước Đại Việt và là Hà Nội ngày nay của chúng ta“

 
 
KTS Đặng Văn Thảo thay mặt BLLTQ Họ Đặng Việt Nam đọc tham luận tại hội thảo
 

          Ngoạ Triều Hoàng Đế tên huý là Long Đĩnh, lại có tên là Chí Trung con thứ năm của Đại Hành (có bà ngoại là Đặng Thị Sen) làm vua được 4 năm, thọ 24 tuổi (986-1009) băng hà ở Tẩm Điện, là một ông vua tàn bạo, làm nhiều điều ác, làm hoen ố một triều đại trị vì: “Khai Thiên Ứng Vận Thánh Văn Thần Vũ, Tắc Thiên sùng đạo đại thắng Minh Quang Hiến Hoàng Đế''.

 

          Ngoạ Triều Hoàng Đế băng hà, vua nối còn bé. Lúc bấy giờ Chi hậu là Đào Cam Mộc đã cùng với Vạn Hạnh và các quan trong triều như Đặng Văn Hiếu, Trần Cảo, Ngô Đình....dìu quan tham vệ Lý Công Uẩn lên chính điện, lập làm Thiên Tử. Đó là tháng 10 ngày Quý Sửu năm Kỷ Mậu (1009).

 

          Lý Công Uẩn lên ngôi vua tức Lý Thái Tổ. Nhà vua gả con gái đầu là công chúa An Quốc cho Đào Cam Mộc, phong Đào Cam Mộc làm Nghĩa Tín Hầu, Đặng Văn Hiếu làm Thái Phó, Trần Cảo làm Tướng Công. Ngô Đình làm khu mật sứ (Đại Việt sử ký toàn thư tập 1, trang 239).

 

          Lý Thái Tổ thấy kinh đô cũ ở Hoa Lư quá chật hẹp, có ý muốn dời đô đi chỗ khác bèn viết chiếu truyền rằng: “Ngày xưa, nhà Thương đến đời Bàn Canh năm lần dời đô, Nhà Chu đến đời Thành Vương ba lần dời đô, trên kính mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu có chỗ tiện thì dời đổi, cho nên vận nước lâu dài, phong tục giàu thịnh. Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng, coi thường mệnh trời, không noi theo việc cũ Thương Chu, cứ chịu yên đóng đô nơi đây đến nỗi thế đại không dài, vận số ngắn ngủi, trăm họ tổn hao, muôn vật không hợp. Trẫm rất đau đớn không thể không dời.Huống chi Thành Đại La, đô cũ của Cao Vương, ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn, hổ ngồi, chính giữa Nam Bắc Đông Tây, tiện nghi núi sông sau trước, vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp nước Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan hiến của bốn phương, đúng là nơi thương đô kinh sư mãi muôn đời. Trẫm muốn nhân địa lợi ấy mà định nơi ở, các khanh nghĩ thế nào?''

 

Tiến sỹ Mai Hồng - Giám đốc trung tâm nghiêm cứu phả học Việt Nam đọc tham luận
 
Ông Ðặng Trường Giang cùng gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại hội thảo
 
Tổng thư ký Đặng Đình Sơn tại hội thảo                 
 
 
 Ông Đặng Văn Hường (Bên trái)   Phó ban liên lạc toàn quốc                      
 
Ông Nguyễn Văn Thành - Hội viên hội khoa học lịch sử Việt Nam dẫn chương trình tại hội thảo
 
 
 
 

         

Các quan trong triều từ Thái phó Đặng Văn Hiếu đến Nghĩa Tín hầu, Tướng công Trần Cảo, khu mật sứ Ngô Đình....đều thán phục cao kiến của nhà vua muốn cho nghiệp đế vương được thịnh vượng, trăm họ được giàu có.

 

          Chiếu dời đô của Thái tổ Hoàng đế như áng thơ bay vút lên chín tầng mây và được quan dân trăm họ vui mừng tán thưởng. Thế là tháng 7 năm Canh Tuất (1010) Nhà vua từ thành Hoa Lư dời đô ra Kinh phủ ở Thành Đại La và đổi tên thành gọi là Thành Thăng Long - Kinh thành Thăng Long có từ đấy.

 

          Thái phó Đặng Văn Hiếu, vị Tiên tổ họ Đặng đã cùng góp sức tài vào việc lập nên triều đại nhà Lý, lập nên kinh thành Thăng Long ngàn năm Văn hiến - Gia phả dòng họ Đặng không có ghi lại điều này nhưng lịch sử dân tộc đã chứng minh sự kiện quan trọng của ngày đầu tiên ra đời Kinh thành Thăng Long với sự đóng góp của Thái phó Đặng Văn Hiếu.

 

          Tại mảnh đất này, nơi chúng ta đang hội thảo khoa học về Tiên hiền Đặng Nghiêm, cách đây 822 năm, năm Ất Tỵ niên hiệu Trinh Phù năm thứ 10 (1185) Tiên hiền Đặng Nghiêm đỗ đại khoa lúc mới 15 tuổi. Ngài là người khai khoa đầu tiên cho dòng họ Đặng và cho Trấn Sơn Nam xưa (Nay là Nam Định, Thái Bình, Hà Nam và một phần của Hà Đông). Ngài sinh năm Canh Dần (1170) tại làng An Đệ (Nay là xã Hiệp Hoà), huyện Thư Trì (Vũ Thư) Thái Bình - Là con trai thứ 5 của ngài Đặng Phúc Mãn (1128-1223) quê quán cũ ở làng Mạc Xá (Lương Xá), xã Lam Điền, Chương Mỹ ngày nay, là cháu nội của quan đại phu Đặng Khánh Hương (1) thời Lý Thần Tông.

 

          Tiên hiền Đặng Nghiêm là người hiển đạt, được sĩ phu đương thời kính nể. Người làm quan tới chức Thị Lang Bộ Công - Ngài được mua mời vào hầu học ở Ngự Diên (2).

 

          Ngài phối thất cùng hai bà:

          Chính thất Đỗ Quý Thị - Con của Thái sư Đỗ An Di - Triều Cao Tông Hoàng Đế (Đỗ An Di - Đại Việt sử ký toàn thư tập 1 - 327), sinh ra hai người con trai:

          - Con đầu là Đặng Tảo Sinh, sinh năm Canh Dần ngày 10 tháng 5 thời Lý Cao Tông, giữ chức Nhập Thị Nội Các Tu Thảo Kinh Diên Triều Trần trong những năm đầu khi nhà Trần có được ngôi báu từ nhà Lý.

          -  Con thứ hai là Đặng Diễn (3) sinh năm Tân Mùi (1211), thời Lý Huệ Tông - Ngài đỗ Đệ Nhị Giáp (Tiến sĩ), khoa Nhâm Thìn (1232) cũng tại Quốc Tử Giám. Cùng đỗ với Ngài ở khoa thi này có:

          + Đỗ Đệ Nhất Giáp (Trạng nguyên): Trùng Hành Lưu Diễn.

          + Đỗ Đệ Nhị Giáp (Bảng nhãn): Đặng Diễn, Trịnh Thẫm.

          + Đỗ Đệ Tam Giáp (Thám hoa): Trần Chu Phổ.

 

          Ngài Đặng Diễn làm quan dười triều Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, giữ chức Thừa Hiến Thăng Lại Bộ Tả Thị Lang, Cáo Dụ Gia Nghị Đại Phu.

 

          Thứ thất Lý Thị Tiêu, con của con Thái sư Lý Tất Giao sinh hạ ngài Đặng Ma La vào năm Giáp Ngọ thời Trần Thái Tông (1234).

 

          Đặng Ma La là một trong ba tam khôi đầu tiên của triều Trần lúc mới 13 tuổi. Khoa thi năm Đinh Mùi ấy có Nguyễn Hiền đỗ Trạng nguyên, Lê Văn Hưu đỗ Bảng nhãn, Đặng Ma La đỗ Thám hoa. Ngài Đặng Ma La làm quan dưới triều trần, giữ chức Nhập Thị Nội Các tu soạn Kinh Diên, Thăng Thị Giản Vũ Hiển Đại học sĩ Cáo thụ Gia nghị Vinh lộc Đại phu - Thăng làm thẩm hình viện, thật là trứng Rồng lại đẻ ra Rồng.

 

          Tiên tổ Đặng Nghiêm cùng với các con của Ngài gắn liền với đất Thăng Long, góp phần làm rạng danh kinh thành Thăng Long. Khi tuổi cao Thám hoa trở về cố hương xưa lập doanh ấp - Hiện nay tại làng Tốt Động, huyện Chương Mỹ, Hà Tây. Có di chỉ thờ cúng Ngài và đã được nhà nước công nhận di tích lịch sử văn hoá.

 

          Tại Quốc Tử Giám có 63 người thuộc những thế hệ khác nhau, người họ Đặng đã đỗ Đại khoa như Thám hoa Đặng Bá Tĩnh khoa Giáp Thìn (1304), Thám hoa Đặng Tất khoa Giáp Tý (1364). Đặc biệt Đông Bình Chương Sự Đặng Dung có con trai và 3 cháu nội đều đỗ tiến sĩ. Đó là: Đặng Thiếp đỗ Hoàng Giáp khoa Quý Dậu (1453) cùng các con Đặng Tông Củ đỗ Tiến sĩ khoa Giáp Thìn (1454). Đặng Minh Khiêm đỗ Hoàng Giáp năm Đinh Mùi (1487). Đặng Tán đỗ Tiến sĩ khoa Đinh Mùi (1487).

 

          Đặng Bá Tĩnh là ông nội của Ngài Đặng Tất, là cháu đời thứ 5 của Thám hoa  Đặng Ma La (4). Khi thi đỗ Thám hoa bài thi được giám khảo ghi: “Văn bài tuyệt hảo, chữ đẹp như rồng bay trong mây, hổ vờn trên gió, lời văn ý tứ như bay trên chín tầng mây''.

 

          Ngoài những nhân vật nổi danh trong khoa cử hậu duệ của Ngài Đặng Nghiêm là anh hùng dân tộc. Đặng Ma La có con trưởng là Đặng Hữu Điểm, ngài làm quan Đại phu thời Trần Nhân Tông, đi sứ Trung Hoa, Ngài đã có cống hiến lớn lao trong việc đánh thắng quân Nguyên.

 

          Cháu đích tôn của Đặng Ma La là quan Đại phu Đặng Nhữ Lâm (5). Ngài đi sứ nhà Nguyên vào năm Kỷ Hợi (1299) bị vua Nguyên Thành Tông Thiết Mục Nhĩ kiếm cớ giữ lại không cho về. Suốt 2 năm liền ở Đại Đô (Bắc Kinh). Ông  tỏ ra là người bản lĩnh kiên cường. Ông ngao du với nhiều quan đại thần trong triều Nguyên Thành Tông nhằm tăng thêm kiến thức để khi trở về nước phục vụ được nhiều hơn. Đặc biệt ông học được phương pháp làm lịch. Sau này khi trở về nước ông đã truyền lại cho con trai ông là Giám sinh Quốc Tử Giám Đặng Lộ.

         

          Đặng Lộ Quán ở Lộ Ứng Thiên (Thôn Lương Xá - Xã Lam Điền - Chương Mỹ - Hà Tây) làm quan ở ba triều đại Trần Minh Tông (1314-1329), Trần Hiến Tông (1329-1341), Trần Dụ Tông (1341-1369). Ngài trải qua nhiều chức quan nhưng vì là người tài giỏi thiên văn nên được phong làm Hậu Nghị Lang Thái Sử Cục Lệnh, chuyên nghiên cứu thiên văn, lịch pháp trong khu Khâm Thiên thành Thăng Long. Ngài chế tạo ra “Lung linh ghi'' - Một loại thiết bị thiên văn dùng để xác định vị trí các vì sao, đo đạc sự chuyển vị của các hành tinh có ảnh hưởng đến khí hậu trái đất như mặt trời, mặt trăng. Trên cơ sở nghiên cứu đó ngài lập ra “Lịch Hiệp Kỷ'' phù hợp với khí hậu nước ta để cho việc phát triển nông nghiệp, ngư nghiệp, phòng chống lụt bão đạt kết quả cao thay vì dùng lịch Thụ Thời của Trung Hoa không phù hợp với thời tiết nước ta. “Lung Linh Nghi khảo nghiệm thiên tướng không việc gì là không đúng'', đó là đánh giá của sử sách Việt Nam. Đặng Lộ là một trong những người có công lao trong việc thờ cúng tổ tiên. Ông thiết kế và xây dựng nhiều đền thờ dòng họ. Một trong những đền thờ được gia phả ghi lại đó là: “Đặng Tộc Từ Đường'' được xây dựng tại Lương Xá - Chương Mỹ - Hà Tây. Do lâu ngày đền thờ trở thành phế tích. Đến thời Lê Trịnh, chúa Trịnh Tráng đã về xây dựng “Phủ thờ Lương Xá'' đặt cạnh “Đặng Tộc Từ Đường'' để thờ ông ngoại là Đặng Huấn đại vương. Theo Đặng gia phả ký của Đặng Đình Quỳnh viết năm 1763 thì Đặng Huấn là đại vương, là cháu 5 đời của Cao Quận Công Đặng Lâm. Đặng Huấn sinh năm 1519, làm quan dưới thời Lê Trịnh, có con gái là Đặng Thị Ngọc Giao, lấy chúa Trịnh Tùng. Con cháu Đặng Huấn nối đời làm quan.

 

         Theo gia phả của Nam quân Đô đốc. Tổng trấn trọng thần Yên Quận Công Đặng Đình Thự  biên tập, Bắc Sứ Lại Bộ Thượng Thư Tá Lý Thái Phó, Tiến sỹ, Ứng quận công Đặng Đình Tướng tục biên thì sau khi cuộc kháng chiến chống quân Minh thất bại, vua Trùng Quang và Đồng Bình Chương Sự Đặng Dung tuẫn tiết trên đường giải về Yên Kinh. Bốn con trai của Ngài Đặng Dung ly tán mỗi người một phương.

 

          Con cả Đặng Đình Nghi về cố hương xưa là làng Mạc Xá nay là Lương Xá, huyện Chương Mỹ, Hà Tây. Ngài Đặng Đình Thự viết: “Kính xét: Trên từ cụ Tị Tổ Cao Nghĩa Thần (Đặng Tảo) xuống đến tiên tổ là cụ Đặng Đình Huấn. Thế thứ rõ ràng nên tất cả đều ghi theo phả cũ. Duy từ cụ Đình Nghi thì bắt đầu phân chi,  cho nên cụ tổ đầu tiên của chi ta tính cụ Đình Nghi là đời thứ nhất và trở thành một chi trưởng riêng''.

 

         Con thứ hai là Đặng Thiếp di cư về Sơn Vi Mạo Phổ - Phú Thọ ngày nay. Chi họ Đặng này 4 cha con đều đỗ đại khoa: Đó là tiến sĩ Đặng Thiếp, tiến sỹ Đặng Tông Củ, Đặng Minh Khiêm và Đặng Tán. Con cháu sau này có nhiều người nổỉ tiếng.

 

        Con thứ ba là Đặng Công Thiệp di cư về Sơn Đông Lập Thạch - Vĩnh Phúc. Con cháu có nhiều người đỗ đạt cao như: Tiến sĩ Đặng Thận, tiến sỹ Đặng Điềm....

 

       Con thứ tư là Đặng Địch Quả về bản quán ở Thiên Lộc tức là Can Lộc - Hà Tĩnh ngày nay để thờ cúng tổ tiên.

 

         Bàn về hai cha con, hai anh hùng dân tộc Đặng Tất và Đặng Dung, các nhà sử học, các sĩ phu ai cũng kính trọng công lao của các Ngài trong các trận quyết chiến với giặc Minh nhằm giải phóng Thăng Long, giải phóng đất nước, mãi mãi vẫn là những trang sử vàng chói lọi.

 

         Vua Lê Thái Tổ khi đại thắng quân Minh về thắp hương đền thờ hai cha con, Ngài đã ban tặng Quốc công Đặng Tất bốn chữ vàng: “Tiết Liệt Cương Trung'' và tặng Đồng Bình Chương Sự Đặng Dung bốn chữ vàng: “Trung Thần - Hiếu Tử''.

 

         Sau ngày thống nhất đất nước Tổng bí thư Trường Chinh (Đặng Xuân Khu) - Chủ tịch hội đồng nhà nước đã về thăm tưởng niệm tiên tổ Đặng Tất và chụp ảnh chung với gia đình tộc trưởng Đặng Đình Trác. Người nói: “Người họ Đặng phải thương yêu đùm bọc nhau, xây dựng cuộc sống hạnh phúc, phụng thờ tiên tổ''.

 

        Từ Thái phó Đặng Hiếu cùng vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long cho đến Tổng bí thư Trường Chinh cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Việt Bắc trở về Hà Nội chặng đường gần 1000 năm.

 

        Từ triều đại nhà Lý (1010) đến thời đại Hồ Chí Minh, các tiên tổ họ Đặng là những kiến trúc sư góp phần kiến tạo nên kinh thành Thăng Long nghìn năm văn hiến và thủ đô Hà Nội xinh đẹp ngày nay của chúng ta.

 

 


 

 


Tin liên quan:
+ NGƯỜI TÀI HỌ ĐẶNG LĨNH VỰC NÀO CŨNG CÓ
+ TƯ LIỆU GIA PHẢ HỌ ĐẶNG
+ MỘT NGƯỜI HỌ ĐẶNG ĐẶC BIỆT
+ TIN HOẠT ĐỘNG DÒNG HỌ
+ TẾT VỀ NHỚ ĐẾN CỤ TỔ CHÚNG TA
+ Giáo sư Đặng Thị Hồng Vân
+ Giáo sư Đặng Thị Hồng Vân
+ MỘT NGƯỜI HỌ ĐẶNG XỨ NGHỆ
+ Lời tri ân kỷ niệm 11 năm thành lập BLLTQ họ Đặng Việt Nam
+ VINH QUANG MÃI MÃI TỒN TẠI
+ DANH SÁCH CÔNG ĐỨC XÂY DỰNG ĐỀN THỜ TIÊN HIỀN ĐẶNG NGHIÊM TẠI TP THÁI BÌNH ĐỢT MỘT TỪ 21 THÁNG 6 ĐẾN 31 THÁNG 12 -2009
+ LỜI KÊU GỌI XÂY DỰNG ĐỀN THỜ TIÊN HIỀN ĐẶNG NGHIÊM TẠI THÀNH PHỐ THÁI BÌNH
+ KẾT QUẢ KHUYẾN HỌC DÒNG HỌ ĐẶNG XÃ ĐỨC NINH THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI
+ Nghĩa khí Đặng gia
+ Họ Đặng ở Thái Bình
+ Họ Đặng Quảng Nam Đà Nẵng
+ Họ Đặng với vua Hùng dựng n­uớc
+ Những trang tư liệu quý giá của dòng họ
+ Họ Đặng một “dòng họ khuyến học” tiêu biểu


Tin khác:
. Những trang tư liệu quý giá của dòng họ (10.10.2009)
. NGUYỆN VỌNG CHÍNH ĐÁNG KHỞI ĐẦU THUẬN LỢI (10.08.2009)
. SỰ NGỘ NHẬN TAI HẠI (10.08.2009)
. NHỮNG TẤM LÒNG THÀNH GẶP NHAU (10.08.2009)
. TÌM RA CĂN NGUYÊN SỰ NGỘ NHẬN (10.08.2009)
. LỜI ĐÁP VÀ LỜI BÀN (10.08.2009)



 
Sự kiện
CN Hai Ba Năm Sáu Bảy
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30  
June 2017

Quảng cáo

Tin nóng
TỘC ƯỚC HỌ ĐẶNG VIỆT NAM
GƯƠNG TIÊU BIỂU HỌ ĐẶNG
ĐẶNG HUY TRỨ VÀ BIA THỜ VOI ĐÁ Ở SẦM SƠN
THÀNH LẬP BAN CHỈ ĐẠO LỄ HỘI ĐÓN BẰNG DI TÍCH LỊCH SỬ
DÒNG HỌ THƯ HƯƠNG
DIỄN VĂN KHAI MẠC LỄ HỘI GIỖ TỔ ĐẶNG TẤT.
THÁI PHÓ ĐẶNG VĂN HIẾU, MỘT NHÂN TÀI ĐẤT HOAN CHÂU.
ĐẶNG TỘC THẾ PHẢ TỰ
Ai gây chia rẽ họ tộc ?
Thủy tổ họ Đặng gốc Trần không phải là tiến sĩ Trần Văn Huy hậu duệ của Hưng Đạo Đại Vương

|| Trang chủ || Diễn đàn || Tông đồ || Lời hoài niệm tâm linh ||
 

Bản quyền thuộc BLL toàn quốc họ Đặng Việt Nam.
Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Đặng Văn Thảo
Địa chỉ: 60/41 phố Thái Hà - Q.Đống Đa -Hà Nội
Điện thoại: 0913.281.821 - 043.9903379 -Fax: 043.572.090
Email: dangvanthaohn@gmail.com
® Ghi rõ nguồn "dangtocvietnam.com" khi bạn phát hành lại thông tin website này.

 

Lượt truy cập

BLLTQ họ Đặng Việt Nam