..:: Tin nóng:    
Tất cả các tin
Tin tức sự kiện
Lịch sử dòng họ
Chắp Nối Cội Nguồn
Danh Nhân Họ Đặng
Truyền thống dòng họ
Khuyến Học
Trang Thơ
Thư Bạn đọc
Thông Tin Hữu Ích

Newsletter
Tên bạn:
Địa chỉ email:
Chấp nhận

 
Truyền thống dòng họ 
Tiến tới ngày giỗ của Tiên tổ Đặng Tất
Thứ ba, 07.20.2010, 04:31am (GMT)

         Thám hoa Đặng Tất sinh năm Nhâm Thìn (1352), quê quán ở làng Đông Rạng,xã Tả Thiên Lộc, huyện Thiên Lộc, Phủ Đức Quang, Trấn Nghệ An xưa, nay là xóm Tài Năng, xã Tùng Lộc huyện Can Lộc Tỉnh Hà Tĩnh. Ông thuộc dòng dõi quí tộc thời hậu Trần ; từ đời ông cha đã có truyền thống yêu nước, thương dân. Theo « Đặng Tộc Đại Tông Phả » ( nhà xuất bản văn hoá thông tin) và « Danh nhân họ Đặng Việt nam qua các Triều đạị »  ( nhà xuất bản Thanh Niên »)  thì Ông là con trai của Tri Châu Đặng Đình Dực, cháu nội của Thám hoa Đặng Bá Tĩnh , cháu chín đời của Hiền sĩ Đặng Nghiêm người khai khoa xứ Sơn Nam khoa thi năm Trinh Phù thứ 10 (1185) đời vua Lý Cao Tông. Ông văn võ toàn tài, làm quan giữ chức Tri Châu Thăng Hoa, thăng đại tri châu Hoá Châu dưới thời nhà Hồ, khi giặc Minh xâm lược nước ta ông vẫn giữ chức đại tri châu Hoá Châu với tâm trạng luôn hướng về đất nước.

          Tháng 5 năm Đinh Hợi ( 1407), nghe tin Trần Ngỗi dấy binh ở Thiên Trường xưng là Giản Định Đế khởi nghĩa chống giặc Minh nhưng thất bại phải kéo chạy về Nghệ An, Đặng Tất đã chộp lấy cơ hội, liền giết quan quân nhà Minh tại Hóa Châu, rồi đem 10 vạn quân bản bộ kéo ra Nghệ An theo Giản Định Đế. Vua Giản Định được Đặng Tất gả con gái út là Đặng Thị Thúy Hạnh làm hậu phi. Sự thể ấy đã làm mờ nhạt mối nghi ngờ Đặng Tất của nhà vua vốn đa nghi. Nhà vua phong cho Đặng Tất là Quốc Công.

          Một trong những trận đánh nổi tiếng trong lịch sử chống ngoại xâm đó là trận Bô Cô do tướng Đặng Tất chỉ huy. Đặng Tât đã tiêu diệt hơn 4 vạn giặc Minh cùng các tướng lĩnh. Tướng Mộc Thạnh chạy trốn vào thành Cổ Lộng thoát chết. Quân ta chém đầu đô chỉ huy Liễu Tống, đô ti Lữ Nghị, thượng thư Lưu Tuấn, tham chính Lưu Dục. Theo binh pháp Tôn Tử: “ Hơn địch mười lần thì đánh, kém địch năm lần thì bao vây”, trong thế nước lúc này có nhiều người làm phản, Đặng Tất như cây gỗ một mình chống đỡ ngôi nhà sắp đổ, quan các nơi hội về chưa đủ, mà vua Giản Định muốn tràn lên vây thành Cổ Lộng rồi thẳng tiến về Đông Quan, Đặng Tất can: « Xưa Đường Thái Tông dùng binh hay tướng tài, lấy thế chẻ tre đẻ giành thắng lợi vì Đường Thái Tông có binh hùng tướng mạnh. Còn chúng ta vừa đánh xong một trận quyết tử, quân tướng đang tổn hao, sức quân chưa hồi phục, nếu tiến đánh e thất bại. Xin Bệ hạ chỉnh đốn quân sĩ, sửa sang vũ khí rồi tiến đánh cũng không muộn”. Vốn là người đa nghi , cộng với lời dèm pha của bọn nịnh thần Nguyễn Quỹ và Nguyễn Mộng Trang nên Giản Định đã lập mưu sát hại Đặng Tất và quan tham mưu Nguyễn Cảnh Chân. Cái chết oan khiên của hai vị tướng tài, rường cột của Đất nước không phải vì tội của hai ông mà là cái hoạ sụp đổ của nhà Trần. Lòng người từ đấy ngao ngán, chia rẽ…

         Đặng Dung bấy giờ đang trấn thủ Hoá Châu, nghe tin cha thác oan, bưng mặt khóc oà lên ba tiếng, rồi lau nước mắt nói: “Vận nước không may, anh hùng ôm hận, thương thay, thương thay,  anh em trong gia đình ta được thân phụ giáo dưỡng về dạo tam cương ngũ thường, trung quân ai quốc, thấu rõ nỗi đau của cảnh nước mất nhà tan,nên ta sẽ gạt mối thù nhà, nén nỗi đau riêng” . Nói rồi ông trống dong cờ mở kéo quân ra Thanh Hoá rước Trần Quý Khoáng là cháu của vua Trần Nghệ Tông về Chi La, Hà Tĩnh lập làm minh chủ để tiếp tục cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược. Nhà vua phong Đặng Dung giữ chức Đồng Bình Chương Sự.

          Lại nói về Giản Định Đế, khi giết hai tướng tài thì lực lượng kháng chiến của ông bị suy yếu, không mấy ai tin tưởng vào Trần Ngối. Đặng Dung sai Nguyễn Suý bắt sống Giản Định đem về Chi La tôn lên làm Thái Thượng Hoàng để giữ gìn sự đoàn kết trong các lực lượng kháng chiến. Cuộc chiến chống quân Minh dưới triều Trần Quý Khoáng đem lại nhiều thắng lợi, một trong những trận đánh mà sử sách ngày nay vẫn nhắc lại thường xuyên đó là trận Già Cảng hay còn gọi là Ái Tử.

           Một đêm Đặng Dung với thanh kiếm Long Truyền đưa thuyền vào doanh trại của Trương Phụ đánh úp. Quân ta phóng lửa đốt hết thuyền của giặc, Đặng Dung nhảy lên thuyền Trương Phụ định bắt sống Trương Phụ, nhưng do trong lúc nhốn nháo không nhận ra mặt Phụ, Phụ một mình nhảy lên chiếc thuyền con trốn thoát. Về trận Ái Tử, sứ thần Ngô Sĩ Liên có lời bàn : “Đặng Dung đem quân thua sót trơ trọi, không viện binh mà đối chọi với quân giặc khoẻ mạnh. Dung đánh úp quân giặc, ban đêm tướng giặc bỏ chạy, không phải là người có tài làm tướng mà làm được thế ư”

            Thế của quân Minh ngày càng mạnh vì có nhiều viện binh; Trương Phụ lại là viên tướng có nhiều mưu cao, có dã tâm xâm lược nước ta. Quân của Trần Quý Khoáng sau trận Già Cảng bị quân Minh phản công nên lực yếu dần, lại bị Phan Liêu làm phản nên nghĩa quân nhanh chóng tan rã. Vua, Đặng Dung , Nguyễn Cảnh Dị và nhiều tướng bị quân Minh bắt giả về Yên Kinh ( Bắc Kinh). Dọc đường Vua và Đặng Dung nhảy xuống nước tuẫn tiết.. Đặng Dung để lại bài thơ “ Cảm Hoài” bất hủ:

                                        Thế Sự du du Nãi lão hà

                                        Vô cùng thiên điạ nhập hàm ca

                                        Thời lai đồ điếu thành công dị

                                        Vận khứ anh hùng ẩm hận đa

                                        Trí chủ hữu hoài phù địa trục

                                        Tẩy binh vô lộ vãn thiên hà

                                        Quốc thù vị báo đầu tiên bạch

                                        Kỷ độ long tuyền đới nguyệt ma

Dịch thơ của Tản Đà :

                                        Việc đời man mác tuổi già thôi

                                        Đất rộng trời cao chén ngậm ngùi

                                        Gặp gỡ thời cơ may những kẻ

                                       Tan tành thế sự luống chi ai

                                       Phò vua bụng những mong xoay đất

                                       Gột giáp sông kia khó vạch trời

                                       Đầu bạc giang sơn thù chưa trả

                                       Long tuyền mấy độ bong trăng soi

 

            Vua Lê Thái Tổ sau ngày bình định được giang sơn đã ban tặng hai cha con Đặng Tất bức Đại Tự :

                           “ TIẾT LIỆT CƯƠNG TRUNG -TRUNG THẦN HIẾU TỬ”

 

và đôi câu đối ca ngợi hai Ông:

 

                                     “ Quốc Sĩ vô song , song Quốc sĩ

                                       Anh hùng bất nhĩ, nhị anh hùng”

 

              Đặng Dung và bà Lê Thị Ngọc Hoa sinh được bốn người con trai. Ông dặn con phải theo khí tiết của tổ tiên. Con trưởng ông là Đặng Đình Nghi về cố hương xưa là Lương xá, Chương Mỹ, Hà Nội, để lập nghiệp. Con thứ hai là Đặng Địch Quả về quê hương thờ cúng tổ tiên, con thứ ba là Hoàng Giáp Đặng Chiêm về Sơn Vi Mạo Phổ, Phú Thọ, con thứ tư là Tiến Sĩ Đặng Công Thiếp về Sơn Đông Lập Thạch, Vĩnh Phúc.

             Hậu duệ của Đặng Dung sau này có nhiều người đỗ đạt cao, như tiến sĩ Đặng Minh Khiêm, Đặng Tòng Củ, Đặng Tán, Đặng Đôn Phục Đặng Điềm, Đặng Đình Tướng, Đặng Thận v..v.. Đặc biệt dòng trưởng của Đặng Dung là Đặng Đình Nghi khi về lập nghiệp ở Lương xá Chương Mỹ Hà Nội đã trở thành một vọng tộc. Theo sách” Đặng gia phả ký tục biên” của Đặng Đình Quỳnh và “Đặng Tộc Đại Tông Phả” của thân phụ ông biên soạn năm Bính Dần niên hiệu Chính Hoà thứ bảy (1686) thì hậu duệ của Đặng Dung ở vùng Lương Xá đã làm rạng danh cho dòng tộc Đặng. Kể từ Hậu Trạch Công Đặng Huấn cho đến Đặng Tiến Đông,  hậu duệ Đặng Dung nối đời làm quan. Đặc biệt  dưới thời Lê Trịnh dòng họ này hầu hết con cháu đều là Quận Công. Nói về Đặng Dung và hậu duệ của ông sứ Thần Ngô Sĩ Liên cho rằng “Đặng Tất , Đặng Dung có hậu”.

           Từ xa xưa trong dân gian vẫn truyền đi câu ca dao :

                                           “Bao giờ núi Trúc hết cây

                                   Sông Ninh hết nước họ này hết quan”

           Ngôi mộ và lăng miếu thờ Quốc Công Đặng Tất vẫn nằm đó bên dòng Hương Giang thơ mộng từ 600 năm trước. Dân làng Thế Vinh, huỵện Phú Vang, thành phố Huế (không phải họ Đặng) đã 600 năm nay thờ Ngài với 15 đạo sắc phong của các triều vua. Một cảm giác bâng khuâng pha lẫn niềm tự hào cho đất nước Việt đã có những người anh hùng như cha con Đặng Tất, Đặng Dung. Nhà sử học Trần Trọng Kim trong “Việt Nam Sử Lược” đã viết : “Cha con ông Đặng Tất, Đặng Dung đều hết lòng giúp nước phò vua, tuy không thành công được, nhưng cái lòng trung liệt của nhà họ Đặng cũng đủ làm cho người đời sau tưởng nhớ đến, bởi vậy hiện nay còn có đền thờ ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh”. Và, đúng như lời của giáo sư tiến sĩ  Đặng Đình Áng tâm sự : “Tổ tiên ta thật anh hùng, thế hệ ngày nay có những người nối tiếp như Đặng Thuỳ Trâm”.

         Để tưởng nhớ đến Đặng Tất, Đặng Dung, ngày 21 tháng 6 năm 2009, gần 1000 người họ Đặng đã về Đà Nẵng dự lễ kỷ niệm 600 năm ngày hy sinh của Quốc Công Đặng Tất là ngày 16 tháng 7 âm lịch.

        Đặng Tất, Đặng Dung là tấm gương  trong sự nghiệp chống ngoại xâm bảo vệ tổ quốc Việt Nam yêu quý của chúng ta.         
                                                     KTS Đặng văn Thảo


Tin liên quan:
+ Ông Đặng Thành Tâm dâng hương Tiên Tổ Tiến Sĩ Quốc Lão Ứng Quận Công Đặng Đình Tướng tại nhà thờ ở làng Thụy Hương huyện Chương Mỹ Hà nội
+ DIỄN VĂN KHAI MẠC LỄ HỘI GIỖ TỔ ĐẶNG TẤT.
+ Tho Dang tien Nam
+ Lễ cải tang đưa bà Đặng Thị Thúy Hạnh về yên nghỉ trên chân núi Hồng Lĩnh
+ Nhân cách Đặng Ngọc Lương và công lao của ông trong việc bảo vệ cội nguồn họ Đặng
+ Đặng Thị Kim: Nữ anh hùng tuổi 19
+ Tấm lòng của một doanh nhân
+ GS Đặng Lương Mô: Nhãn hiệu, thời cơ và nhân sự 3 yếu tố để một tổ chức nghiên cứu hoạt động có hiểu quả
+ GS Đặng Quốc Kỳ - Một giáo sư Việt kiều 'kỳ quặc'
+ Phố Đặng Nghiêm thành phố Thái Bình
+ CỤ ĐẶNG CÔNG THÀNH VÀ NĂM ĐẠI VƯƠNG
+ TIÊN HIỀN ĐẶNG NGHIÊM CẢM TÁC
+ MINH ĐỨCTHÁI HẬU ĐẶNG THỊ


Tin khác:
. Thông báo về việc xây dựng khu Miếu và Mộ của Quốc Công Đặng Tất lại Làng Thế Vinh, xã Phú Mậu, Phú Vang, Tp Huế (06.14.2010)
. Chương trình hành động của BLL họ Đặng Tỉnh Quảng Ngãi khóa I, nhiệm kỳ 20100-2015 (06.10.2010)
. Một câu chuyện về lòng kiên trì (05.18.2010)
. Dòng cảm tượng nhân Đại Lễ Huý Nhật lần thứ 200 của ngài Thượng Thu Bộ Đặng Đức Siêu (05.15.2010)
. MỘT DÒNG HỌ TÀI DANH BẬC NHẤT PHÍA TÂY THÀNH THĂNG LONG (01.03.2010)
. DỰ THẢO TỘC ƯỚC HỌ ĐẶNG VIỆT NAM (12.01.2009)
. Giỗ lần thứ 600 của Ngài Đặng Tất (10.12.2009)
. Nghĩa khí Đặng gia (10.11.2009)
. Họ Đặng với vua Hùng dựng n­uớc (10.10.2009)
. Vượt lên tật nguyền để học tập, lập thân, lập nghiệp (10.10.2009)



 
Sự kiện
CN Hai Ba Năm Sáu Bảy
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
August 2017

Quảng cáo

Tin nóng
Họ Đặng ở Liên Tình: Quê nghèo nuôi toàn tiến sĩ
VUI VÀ BUỒN
DANH SÁCH CÁC NHÀ KHOA BẢNG HỌ ĐẶNG
Tình đồng tộc cùng huyết thống gặp lại nhau tại hội nghị cựu chiến binh Việt Nam
KÊU GỌI CÔNG ĐỨC TÔN TẠO KHU LĂNG MỘ, MIẾU THỜ
Giới thiệu tác phẩm mới
MỘT DÒNG HỌ CÓ NHIỀU ĐÓNG GÓP CHO NỀN LỊCH HỌC NƯỚC NHÀ
Nhân cách Đặng Ngọc Lương và công lao của ông trong việc bảo vệ cội nguồn họ Đặng
Tiến tới ngày giỗ của Tiên tổ Đặng Tất
Thông báo về việc xây dựng khu Miếu và Mộ của Quốc Công Đặng Tất lại Làng Thế Vinh, xã Phú Mậu, Phú Vang, Tp Huế

|| Trang chủ || Diễn đàn || Tông đồ || Lời hoài niệm tâm linh ||
 

Bản quyền thuộc BLL toàn quốc họ Đặng Việt Nam.
Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Đặng Văn Thảo
Địa chỉ: 60/41 phố Thái Hà - Q.Đống Đa -Hà Nội
Điện thoại: 0913.281.821 - 043.9903379 -Fax: 043.572.090
Email: dangvanthaohn@gmail.com
® Ghi rõ nguồn "dangtocvietnam.com" khi bạn phát hành lại thông tin website này.

 

Lượt truy cập

BLLTQ họ Đặng Việt Nam